Doğalgaz ile çalışan cihazlar, işletme(çalıştırma) maliyetlerini azaltırlar. Çünkü doğalgaz diğer yakıtlara oranla en ucuz ve verimli yakıttır. Bununla birlikte doğalgazın verimli kullanılabilmesi için bazı kurallara uymak gerekir.

 Ev Isıtması:
1. Çatı izolasyonunuz yetersiz ise izolasyonunuzu uygun bir şekilde yaptırınız. Çatınızdaki ısı kaybınız %20 civarındadır. Bu şekilde ısıtma maliyetinizi azaltabilirsiniz.
2. Sistemlerinize zaman ayarlı termostat monte ettirdiğinizde veya zaman ayarlı termostatı bulunan cihazlar kullandığınızda gaz tüketiminiz optimize olacaktır.
3. Kapı ve pencerelerinizi yeniden yaptırırken izoleli malzemeler tercih ediniz. Konutlardaki tüm ısı kaybının %15’i pencere ve kapılardan olmaktadır. Mevcut izolesiz kapı ve pencerelerinizin kenarlarındaki boşlukları pencere süngeri ile kaplayınız.
4. Doğalgaz sobası kullanıyorsanız, soba filtrenizi cihazı kullanmaya başladığınız mevsime  girdikten sonra her ay kontrol ediniz, gerekiyorsa değiştiriniz.
5. Verimli kullanma oda konforu 19 derecedir. Oda termostatı olduğunda 1 derece düşer ve yakıt tüketiminde %6 tasarruf sağlanır.
6. Termostatınızı, bir günden fazla evden uzak kalacaksanız, kapatınız.
7. Sıcaklığın içeride kalması için geceleri perdelerinizin örtülü olması büyük enerji tasarrufu sağlar. Pencerelerinizden güneş çekildiği zaman perdelerinizi kapatınız.
8. Soğuk havalarda sıcaklığı içeride tutmak için duvar veya pencere klimalarının dış havayla temas eden bölgelerini engelleyiniz. Tüm ısı kayıplarının %10’u yeniden ısıtılmak zorunda olan hava hareketlerinden dolayı gerçekleşir. Fakat bacalı veya bacasız tipte doğalgaz cihazlarının bulunduğu ortamlarda bulunması zorunlu olan 100 cm2 net geçişli havalandırma menfezini kesinlikle kapatmayınız.
9. Radyatörleri mobilya ve benzeri eşyalar veya perdeler ile engellemeyiniz, kapatmayınız. Radyatörler örtülürse %15 yakıt tüketimi artar.
10. Bulunduğunuz ortamın konfor şartlarına uygun olarak ısınma cihazını ayarlayınız.
11. Bacalı cihazları dolapların içerisine yerleştirmeyiniz. Bu durum cihazların ortamdan yanma havası almasını engeller ve yanma verimi düşer.

12. Gece, gündüz ısınan evleri %50-%55 rutubetlendiriniz. 18°C ısınan bir odanın rutubetlendirilmesi halinde hissedeceğiniz efektif konfor sıcaklığı 20°C üstünde olacaktır. Çünkü, nemli hava sıcaklığı daha iyi tuttuğundan, buharlaşma azalacak vücudunuz daha az ısı kaybedecektir.

13. Radyatör arkalarını yalıtınız ediniz.

14. Perdelerinizin radyatör önünü kapatmamasına dikkat ediniz

FAYDALI BİLGİLER

                   Kombi seçiminde dikkat edilecek hususlar.

1- Tam emniyet sistemine sahip olmalidir. Tam emniyet sisteminin içinde:

a- 2 ya da 3 manyetik gaz ventili

b- Iyonizasyonla alev kontrolü

c- Düsük basinç kontrolü (presostat veya benzeri sistemler ) özellikleri bulunmalidir. Düsük basinç

 kontrolü olmazsa, gelen gazin basincinin çok düsmesi halinde gaz sizintisi riski dogar. Buna karsi

 da düsük gaz basinci emniyeti olmalidir.

2- Modülasyon: Kaliteli, ekonomik bir kombi, modülasyon kontrolü, yani su ve oda sicakligina göre

alev boyunu ayarlayabilen tipte olmalidir. Bu tür cihazlar on-off kontrollü cihazlara göre önemli ölçü

de tasarruf ve konfor saglamaktadir. Modülasyon yapabilen kombilerdeyse, modülasyon araligi en

genis olan kombiler kullanilmalidir. Bu tür kombilerde en yüksek tasarruf ve konfor saglanir. Bunun

bir baska üstünlügü esanjörün daha düsük sicaklik etkisinde kalmasi ve ömrünün uzamasidir.

3- Sicak su esanjörü: Klasik sicak su esanjörlerinin boyutlari çok ufaktir. Bu cihazlarda esanjörlerde

çok çabuk kireçlenme olmaktadir. Ayrica yüksek sicaklik, korozyona sebep olmaktadir. Bu esanjör

lerin yerine serpantinli mini boyler kullanilan kombiler tercih edilmelidir. Bu sistemde sürekli rezerv

su olmasi, özellikle yaz mevsiminde sicak su ihtiyacina çabuk cevap verilebilmesi avantajini,

dolayisiyla enerji ve sudan tasrruf edilmesini saglar.

4- Modern bir kombi arizasini hata mesajlariyla kullanici ve servise gösterebilmelidir. (Display)

5- Mekanik kontrollü (flowing switch vb. gibi elemanlar kullanilan) kombiler yerine, termostat

kontrollü elektronik kombilerin kullanilmasi, sistemin ihtiyaçlara çabuk cevap vermesi nedeniyle

konfor ve ekonomi saglayacaktir.

6- Bacali kombilerde, mutlaka baca sensörü kullanilmalidir.

7- Kombi cihazlari tesisatta genelde en üst kotta oldugu için, kolay hava tahliyesi yapilabilecek

çözümler tercih edilmelidir.                              

8-  Kombinizin evinizin ısı kaybını karşılayacak güçte ( KW veya kcal ) olmasıdır !!    

9- Aynı güçteki cihazlar arasında secim yaparkende dikkat edilmesi gereken en önemli husus cihaz verimidir !!!                                  

Diğer hususlar da önemlidir ancak ilk iki madde dikkate alındıktan sonra düşünülmesi gereken özellikler olacaktır.                              

GÜÇ TAYİNİ : Isı kaybı hesapları profosyonel kişilerce yapılması gereken hesaplardır ancak son kullanıcı olarak sizlerin                                   

fiyat araştırması yaparken kullanabileceğiniz pratik bir yöntem de vardır :                                

İhtiyaç duyulan kombi gücü (KW) = ( Dairenizin metrekaresi (m)  x  Kat yüksekliği (m) x 50 ) / 862                          

Örnek :                                   

 Daire 150 m2 ve kat yüksekliği 2,7 m                                   

150 x 2,7 x 50 = 20250 kcal                          

20250 / 862    = 23,49 KW kombinin minimum ısıtma gücü 24 KW lık seçilmelidir                            

VERİM : Piyasada bulunan kombilerin verimleri yaklaşık %90 ile %109 arasında değişmektedir,                               

Alım yapılırken; verimi iyi olan bir cihazın fiyatı, aynı markanın ürünüde olsa  verimi daha düşük olan cihaza göre biraz                        

pahalı olacaktır ancak aşağıdaki örnek incelendiğinde verimi daha iyi olan cihazın zamanla kendini verimi düşük olan                           

cihaza göre amorti edeceği ve sizi düşük yakıt masrafı ile kara geçireceği aşikardır.                             

Örnek olarak :                        

Gaz birim fiyatı             : 0,61 YTL alınırsa ve                                     

Konut yıllık gaz ihtiyacı : 2000 m3 olduğu düşünülürse                        

%90 verimi olan bir kombide yıllık yakıt masrafı = 2000 / 0,90 x 0,61 = 1355 YTL                           

%109 verimi olan bir kombide yıllık yakıt masrafı = 2000 / 1,09 x 0,61 = 1119 YTL                         

Görüleceği üzere yıllık 236 YTL kazanç getiren yüksek verimli kombi yaklaşık 3-4 yıl gibi kısa bir sürede kendini verimi                                   

düşük olan cihaza göre amorti edecek ve diğer yıllarda düşük faturalar karınız olacaktır.                                  

Günün son dersinin sonuna gelinmişti. Öğrenciler çıkmak için

Yoğuşmalı Kombi Çalışma Prensibi: Turbo eşanjör sistemi ile atık gaz sıcaklığı düşürülerek yanma sonucu oluşan su buharı sisteme geri kazandırılmakta ve bunun sayesinde de yüksek verim elde edilmektedir.

Kondenzasyon tekniği kullanılan kombilerin standart kombilere göre başlıca farkı, baca gazı ürünlerindeki nem yoğunlaştığında ortaya çıkan buharlaşma gizli ısısının bir kısmının kullanılabilmesi ve ısı geri kazanım kabiliyetleridir. 1 m3 doğalgaz başına 1.5 ile 1.7 kg arasında su oluşmaktadır. 1 kg-su başına açığa çıkan buharlaşma ısısı 539 kcal’dir. Bu enerji gizli ısı olarak anılmakta ve standart kombilerde bu ısıdan yararlanılmamaktadır. Yoğuşmalı kombiler; bacadan atılan gazların içindeki su buharında bulunan enerjiyi, gazları yanma bloğunun içinde tekrar dolaştırmak suretiyle özel olarak dizayn edilmiş kanatçıklara çarptırarak alır ve tesisat suyuna aktarır.

Yanma sonucu oluşan ürünler 1.eşanjörden geçerken içersindeki su buharı yoğunlaşarak, su haline gelir. Yoğuşan suyun enerjisini de 2. Eşanjörde dolaşmakta olan sistem suyu alır. Bu sistemle çalışan kombilerin verimleri standart kombilerden daha fazla olmaktadır. Yoğuşma sonucu oluşan su da, özel bir tahliye borusu ile dışarı atılır.

Peki  yoğuşmalı kombiler her daire için tavsiye edilebilir mi? Mesela 125 m 2 daire için yoğuşmalı kombi tavsiye edilebilir mi?

Olmaz diye bir kural yok zaten. ama fiyatlarına bakılacak olursa takmak için iki kere daha düşünmek lazım…

Peki yoğuşmalı kombinin petek metrajı nedir yada standartları nedir daha doğrusu bir standardı varmı..

 Kısaca bahsetmek gerekirse yoğuşmalı kombilerin en verimli çalıştığı aralık normal kombilerin aksine 50C civarıdır.60C nin geçilmemesi tavsiye edilir.Şimdi gelelim petek metrajlarının neden artırıldığında;Normal kombi ile 1mtül petek ile ısınan bir oda düşün su yaklaşık 80 C civarında bir ısı ile petege giriyor.Aynı odayı yoguşmalı kombiden beslenen bir petekle ısıttığımızı düşünelim.1mtül peteğe 60C su giriş yapıyor.1mtulluk 80C su ile dolu petek ile 1mtul 60Csu ıle dolu petek aynı ısıyı vermez.İşte yoğuşmalı kombi kullanılan sistemlerde bu aradaki ısıl farkı gidermek için yaklaşık %20-25 petek metrajını artırmak gerekir.

Gün geçmiyor ki 2.Abdulhamit hakkında ne kadar yanıldığımızı ortaya çıkaran bir bilgi ortaya çıkmasın. İşte o bilgilerden birisi daha...

Abdülhamid’in bor’u kaptırmama mücadelesi
Bor madeniyle ilgili yığınla spekülasyon yapıldığını biliyorsunuz. Türkiye’nin, hatta dünyanın geleceği bor madenine bağlıdır diyenler dahi çıkıyor. Bordan uçak gövdesi yapımından füze yakıtına kadar pek çok ileri teknoloji ürününde yararlanıldığı biliniyor.

Hatta hatırlarsınız bor yüzünden 2007 yılında ABD’nin Türkiye ile savaşa gireceği üzerine romanlar bile kaleme alınmıştı. Ancak II. Abdülhamid’in bor madenini yabancılara kaptırmamak için verdiği mücadele pek bilinmez. Bu yazıda arşiv belgelerine dayanarak 10 yıl kadar devam eden bu mücadeleden bazı kesitler sunacağım.

Ancak bilmemiz gereken bir şey varsa bor madeninin Türkiye’de oldukça erken keşfedildiği ve ilk maden çıkarma izninin, daha 1865 yılında, yani Abdülaziz devrinde Desmazures (Dömazür) isimli bir Fransız’a 20 yıllığına verildiğidir. İşte bor madeninin dünyada en bol bulunduğu yerlerden biri olan Balıkesir’in Susurluk ilçesinin Sultançayırı bölgesindeki bu madenin işletme imtiyazı, Hanson adlı bir İngiliz ile Giove (Cove) adlı bir İtalyan uyruklu girişimcinin iştahını kabartır ve onun civarında başka bir madenin imtiyazını almak için harekete geçerler. Fakat Fransız işin peşini bırakmaz ve Mart 1880’de Fransız Elçiliğini harekete geçirerek bunu protesto eder.

Tabii ucu Babıali’ye uzanan işlerden Abdülhamid’in haberdar olmaması düşünülemez. Rekabetin kızışması üzerine madenden başlangıçta yüzde 5 rüsum (vergi) alınırken, bu oran 4 kat artırılmış ve tam yüzde 20’ye çıkarılmıştır. Böylece yabancı şirketlerin işi zorlaştırılmakta, adeta imtiyazını aldıkları bu madenleri kendiliklerinden terk etmeleri arzulanmaktadır. Belgelerden 1884 yılına doğru bor çıkarmak isteyen şirketler arasındaki rekabetin adeta kapışmaya dönüştüğü görülmektedir. Çözüm olarak maden sahasındaki işletmelere “Paydos!” denilmişse de, bu da ortalığın yatışmasına yetmemiştir. Çünkü yasaklamaya rağmen bor, bu defa kaçak yollardan, arpa vs. eşya arasına konularak yurt dışına kaçırılmakta, ocakta bekletilen madenler de ayrı bir gelir kaybına sebep olmaktadır.

Hanson-Cove şirketi ise işin peşini bırakmak niyetinde değildir. Şirket 1887 yılına geldiğimizde Osmanlı maliyesinin de zor durumda olmasından istifadeyle cazip ödeme teklifleri sunarak yeni bor imtiyazları koparmak için uğraşmaktadır. Nitekim bu cazip teklifler Danıştay (Şûra-yı Devlet) tarafından kabul edilmiş olup Bakanlar Kurulu’nca da onaylanmıştır. Şimdi sıra bir kişiyi ikna etmeye gelmiştir. Kim olduğunu tahmin ettiniz sanırım: Sultan Abdülhamid. Ondan da bir “irade” koparıldı mı, iş tamamdır.

Başbakanlıktan Yıldız Sarayı’na yazılan ve iki harita eklenerek gönderilen tezkerede bu hususta Padişah hazretleri her ne emir ve ferman buyururlarsa onun hükümlerine göre hareket edileceği belirtilmekteydi. Takvimler, 9 Şubat 1887’yi gösteriyordu. Bu tarihten 3 ay sonra, 20 Nisan 1887 tarihli bir başka belgeden öğreniyoruz ki, saraydan bu konuda herhangi bir emir çıkmamıştır. Çünkü Sultan II. Abdülhamid, Nuh demiş, peygamber dememiştir. Bu yabancı şirketlere bor imtiyazını kaptırmamaya kararlıdır ve bu yüzden Babıali’nin kararını imzalamayıp savsaklamakta, tabir caizse buza yatırmaktadır.

Su uyur düşman uyumaz, derler. Şimdi İngiltere Büyükelçisi devrededir ve türlü övgüler düzerek Abdülhamid’den yardım istemektedir. Ancak Osmanlı çıkarlarına aykırı olduğuna inandığı bu irade bir türlü çıkmaz. Çünkü Abdülhamid, bor madeni üzerinde oynanan oyunların farkında olacak kadar uyanık bir yöneticidir.

Nihayet Yıldız Sarayı’ndan beklenen karar, 1889 yılında yine aynı yerde başka bir bor madeninin imtiyazı için çıkar. Bilin bakalım kime? İngiliz veya İtalyan girişimcilere değil elbette. Aşağıda orijinalini verdiğimiz belgeye bakılırsa Abdülhamid, artık bor madeni imtiyazlarını yerli üreticilere, özellikle de kendisine yakın olan paşalara vermeye başlamıştır. Bunun amacı da elbette bu değerli madenin kendisinin kontrol edebileceği insanların elinde durmasıdır. Zaten kapitülasyonlarla başı yeterince dertte olan devleti yeni bir sorun yumağına daha gömmemektir.

İşte Başbakanlık Arşivi’nde bulunan (Yıldız Prk. Bşk. Dos.16/ Göm. 53) o belgenin sadeleştirilmiş hali:

“Hüdavendigâr vilayetinde, Karesi sancağında, Fart nahiyesinde, İldiz ve Aziziye köyleri civarında, doğusunda Ilıca yolundaki Kapalıdere içinde Sulucek mezarlığı ve kuzeyinde Sulucek ince yolu boyunca Arnavud Ağılı ve Germe Kaya ve batısında Küplü deresindeki köprüye ve oradan da Sultançayırı’ndan gelen caddede biri İldiz’a ve diğeri Hanson-Cove şirketine giden yoldan kesildikleri noktaya kadar ve güneyinde söz konusu noktadan adı geçen şirketin sınırı boyunca Kapalıdere’de sonlanan sınır dahilinde yaklaşık olarak 1500 dönüm arazide çıkacağı düşünülen borasit madeni imtiyazının usul ve nizamı dairesinde padişah hazretlerinin değerli yaverlerinden ve büyük mareşallerinden Fuad Paşa hazretlerine verilmesi onun verdiği dilekçe üzerine çıkan padişahın irade-i seniyyesi gereğidir. 23 Ağustos 1889.”

119 yıl bile geçmiş olsa Abdülhamid’den çıkıp uçak gövdesindeki bora dokunabilirsiniz.

(Son belge hariç, diğer bilgiler Hayri Mutluçağ’ın “Belgelerle Türk Tarihi Dergisi”nin Ekim 1967 tarihli ilk sayısındaki yazısından yararlanılmıştır.)

2. Abdülhamit katili "parmağından" tanırdı...

Fotoğrafçılığa merakıyla tanınan 2.

Abdülhamit’in, insanları bazı fiziksel özelliklerine göre değerlendirdiği ortaya çıktı. Özel doktoru

Atıf Hüseyin Bey, TTK arşivinde yer alan hatıralarında 2. Abdülhamit’in "başparmağının ucu,

işaret parmağının orta boğumundan uzun kişilerin cinayete eğilimli" olduğuna inandığını

belirtiyor.

Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Metin Hülagü,

2. Abdülhamit’in doktoru Atıf Hüseyin Bey’in Türk Tarih Kurumu (TTK) arşivindeki 12 küçük

defterde yer alan anılarını, "Sultan 2. Abdülhamit’in Sürgün Günleri, Atıf Hüseyin Beyin

Hatıraları" adıyla yayınladı.

Doç. Dr. Metin Hülagü, AA muhabirine yaptığı açıklamada, doktoru Atıf Hüseyin Bey’in

anılarında, 2. Abdülhamit’e ilişkin ilginç bilgiler verildiğini söyledi.

Osmanlı hanedanının yaşamında, kafes hayatı ve kardeş katli gibi sıkıntılar bulunduğunu

hatırlatan Hülagü, Abdülhamit’in yetiştiği ortam nedeniyle şüpheci bir insan olduğunu belirtti. Bu

sıkıntılar nedeniyle şehzadelerin hatta, padişahların çoğunun bazı ruhi dengesizlikleri

bulunduğunu kaydeden Hülagü, "Ölüm korkusu yaşadıkları için şüpheci ve endişeli olduklarını"

söyledi. Hülagü, şunları kaydetti:

"Abdülhamit de herkesten şüpheleniyor ve o nedenle de çok tedbirli. O dönemdeki Ermeni

olayları da bunu tahrik etmiş görünüyor.

2. Abdülhamit’in sürgün günlerinde, 1909’da iktidardan uzaklaştırılıp

Selanik’e götürülmesi sırasında emrine verilen doktorun Abdülhamit’le ilgili hatıralarında bu

konuya yer veriliyor.

Atıf Hüseyin Bey, hatıralarında Abdülhamit’in okuduğu romanlardan birinde ’başparmağının

ucu, işaret parmağının orta boğumundan uzun kişilerin cinayete eğilimli" olduğunu okuduğunu

kendisine ilettiğini anlatıyor. Atıf Hüseyin Bey, ayrıca Abdülhamit’in bunun için hapishanedeki

cinayet mahkumlarının fotoğraflarını çektirdiğini ve bu görüşün doğru olduğunu gördüğünü

belirttiğini söylüyor. Bu anılara göre, Abdülhamit’in kişilerin simalarından, yapılarından, el, kol

yapılarından, o insanların ruh halini veya fikri yapılarını anlamaya çalışan bir bakışı var." Doç.

Dr. Hülagü, Dr. Atıf Hüseyin Bey’in hatıralarının, 2.

Abdülhamit’in kızı Ayşe Sultan’ın hatıralarıyla örtüştüğünü de kaydetti.

2. ABDÜLHAMİT VE FOTOĞRAFÇILIK

Öte yandan, Mehmet Bahadır Dördüncü tarafından hazırlanan ve Yitik Hazine Yayınları’ndan

piyasaya çıkan "2. Abdülhamit, Yıldız Albümleri Mekke-Medine" adlı kitapta da 2. Abdülhamit’in

fotoğraf merakıyla ilgili ilginç bilgilere yer veriliyor.

Osmanlıda fotoğrafçılığın en büyük destekleyicisinin Sultan 2.

Abdülhamit olduğu belirtilen kitapta, dünya dengelerinin tamamen Osmanlıların aleyhine

döndüğü bir devirde tahta çıkan sultanın, "Devlet-i Aliye" topraklarında gerçekleşen bütün

hadiseleri öğrenmesi için fotoğrafı bir anlamda saray dışının aynası olarak kullandığı ifade

ediliyor. "Fotoğraflar sayesinde hükümdarın, Mısır’dan Balkanlara, Arabistan’dan Kafkaslara

kadar geniş bir coğrafyayı tanıma imkanına sahip olduğu" kaydedilen yazıda, Abdülhamit’in

"Her resim bir fikirdir. Bir resim yüz sayfalık yazı ile ifade olunamayacak siyasi, hissi manalarıtelkin eder. Onun için ben, tahrir-i mündericattan (yazılı bilgilerden) ziyade resimlerden istifadeederim" sözüne de yer veriliyor.

2. Abdülhamit’in aynı zamanda büyük bir insan sarrafı

(fizyonomist) olarak kabul edildiğine işaret edilen yazıda, "İddialara göre tahta çıkışının 25.

yılında hapishanelerdeki mahkumların fotoğraflarını çektirmiş, altına mahkumiyet sebeplerini

yazdırmış ve bu fotoğraflardan seçtiği mahkumlar için af çıkarmıştır.

Yine iddialara göre, askeri okula kayıt olacak çocukları da fotoğraflardan seçmiştir" deniliyor.

ÖZEL DOKTORU ANLATIYOR...

Yazıda, 2. Abdülhamit’in özel doktoru Hüseyin Atıf Bey’in, "padişahın suçlu resimlerini

inceledikten sonra parmak uzunluklarına göre kişilerin cinayet işlemeye eğilimli olup olmadıkları

görüşünü bu fotoğraflarla ispatladığına" ilişkin şu sözlerine yer veriliyor:

"Sözü canilere getirdi: ’Bir İngilizce kitabın tercümesini okumuş idim. Çünkü vaka-yı cinaiyeye

(cinayet vakalarına) merakım vardır. O kitapta canilerin ekserisinin başparmağının ucu şahadet

parmağının ortadaki boğumunu geçiyor, çok uzun oluyor. Elleri yabani bir hayvan pençesi

şeklini alıyor diye görmüş idim. Merak bu ya, o zaman emrettim. Hapishanelerde ne kadar kanlı

katil varsa hepsinin fotoğraflarını aldırdım. Filhakika başparmak hemen hepsinde uzun idi.

Hem de her şeyi benziyor. Lakin eller her şahısta başta şekilde oluyor. Avrupa’da bundan

bi’l-istifade canilerin resimlerinden bi’t-tatbik erbab-i ceraimi (suçluları) yakalıyorlar’ gibi

hikayelerde bulundu." 2. Abdülhamit döneminde çekilen ve "Yıldız Albümleri" olarak

anılan toplam 911 albümde 36 bine yakın fotoğraf yer alıyor.

Albümlerin önemli bir kısmı, Mühendishane-i Berri-i Hümayun’dan mezun olan gençlerin çektiği

fotoğraflardan oluşuyor.

Kendisi de bizzat fotoğraf çeken 2. Abdülhamit döneminde fotoğrafçılığın büyük bir gelişme

gösterdiği belirtiliyor.